Ile kosztuje notariusz – opłaty przy zakupie mieszkania

Rachunek u notariusza zwykle zaskakuje kupujących, bo taksa za samą umowę to tylko część wydatków. Do niej dochodzą podatek, opłaty sądowe i wypisy aktu. Poniżej rozpisane jest, z czego składa się rachunek i ile wychodzi przy typowych cenach mieszkań. Przy mieszkaniu za 500 tys. zł wynagrodzenie notariusza to maksymalnie około 1700 zł brutto, ale całość kosztów na rynku wtórnym może przekroczyć 13 tys. zł, jeśli kupujący nie ma zwolnienia z podatku.

Taksa notarialna: ile maksymalnie zapłacisz za akt

Notariusz nie może pobrać więcej, niż przewidują przepisy, ale może zaproponować niższą cenę. Przy sprzedaży mieszkania maksymalna taksa to połowa stawki z ogólnej tabeli rozporządzenia. Dla mieszkań w przedziale od 60 tys. do 1 mln zł pełna stawka wynosi 1010 zł plus 0,4% nadwyżki ponad 60 000 zł, a do rachunku trafia jej połowa. Do tego dochodzi 23% VAT.

Maksymalne kwoty za sam akt sprzedaży (dane z tabeli kancelarii notarialnej):

  • mieszkanie za 300 000 zł: 985 zł netto, czyli ok. 1212 zł brutto,
  • 400 000 zł: 1185 zł netto, ok. 1458 zł brutto,
  • 500 000 zł: 1385 zł netto, ok. 1704 zł brutto,
  • 600 000 zł: 1585 zł netto, ok. 1950 zł brutto,
  • 800 000 zł: 1985 zł netto, ok. 2442 zł brutto,
  • 1 000 000 zł: 2385 zł netto, ok. 2934 zł brutto.

Od 5 listopada 2026 r. obowiązują nowe stawki taksy, pierwsza podwyżka od 2004 roku. Stawka za samą umowę sprzedaży typowego mieszkania się nie zmienia, bo podwyżka dotyczy głównie dodatków i najdroższych transakcji.

Co dochodzi do taksy

Rachunek u notariusza składa się z kilku pozycji. Część z nich to koszt notariusza, część to opłaty sądowe i podatek, które notariusz tylko pobiera.

Opłaty sądowe w księdze wieczystej

Sąd pobiera 200 zł za wpis prawa własności. Jeśli lokal nie ma jeszcze księgi, założenie nowej kosztuje zasadniczo 100 zł. Przy kredycie hipotecznym dochodzi 200 zł opłaty sądowej za wpis hipoteki.

Bank często wymaga też ustanowienia hipoteki w akcie. Za to notariusz pobiera osobną opłatę, a od hipoteki kaucyjnej płaci się 19 zł PCC.

Wypisy aktu i wniosek do księgi

Notariusz może złożyć w sądzie wniosek o wpis do księgi wieczystej, co zwykle jest wygodne. Do końca października taksa za to wynosiła 200 zł netto. Nowy limit to 300 zł netto, a za każdą z pierwszych 10 stron wypisu 12 zł zamiast 6 zł. Do tych kwot trzeba doliczyć VAT.

Wypisy potrzebne są dla kupującego, sprzedającego, sądu i banku (przy kredycie). Przy kilku egzemplarzach aktu na kilkunastu stronach wychodzi orientacyjnie kilkaset złotych. Przed podpisaniem warto zapytać o liczbę wypisów i ich cenę.

PCC: największa pozycja na rynku wtórnym

Przy zakupie od osoby prywatnej płaci się podatek od czynności cywilnoprawnych. Zasadnicza stawka to 2% wartości rynkowej nieruchomości. Przy mieszkaniu za 500 tys. zł to 10 000 zł, przy 600 tys. zł już 12 000 zł. Pieniądze idą do urzędu skarbowego, nie do notariusza. Ten tylko pobiera podatek w dniu aktu.

Jest jednak zwolnienie. Od 31 sierpnia 2023 r. osoba fizyczna kupująca pierwsze mieszkanie lub dom z rynku wtórnego nie płaci 2% PCC, o ile spełnia warunki. Podstawowy warunek to brak wcześniejszego prawa własności do mieszkania lub domu. Przed aktem trzeba powiedzieć notariuszowi, że kupujący chce skorzystać ze zwolnienia. Notariusz wpisze jego podstawę do aktu.

Rynek wtórny a pierwotny

Zakup od osoby prywatnej

Do taksy dochodzą PCC (chyba że przysługuje zwolnienie), opłata za wpis własności, ewentualnie wpis hipoteki i wypisy. Księga wieczysta zwykle już istnieje, więc 100 zł za jej założenie nie wchodzi w grę.

Przykładowy rachunek dla mieszkania za 500 tys. zł kupowanego na kredyt, bez zwolnienia z PCC. Kwoty są orientacyjne, bo liczba stron i wypisów zależy od konkretnego aktu:

  • taksa za akt: ok. 1704 zł brutto,
  • wniosek do księgi wieczystej: ok. 369 zł brutto,
  • wypisy aktu: ok. 300–600 zł,
  • opłaty sądowe (własność i hipoteka): 400 zł,
  • PCC 2%: 10 000 zł,
  • PCC od hipoteki: 19 zł.

Razem wychodzi około 13 000 zł. Przy zwolnieniu z PCC rachunek spada do mniej więcej 3 000 zł.

Zakup od dewelopera

Na rynku pierwotnym PCC nie występuje, bo sprzedaż jest objęta VAT zawartym w cenie. Notariusz pobiera taksę, ale przy umowie deweloperskiej też obowiązuje połowa stawki. Przy umowie deweloperskiej opłata sądowa za wpis roszczenia do księgi wynosi 150 zł, a jego wykreślenie to 75 zł.

Przy odbiorze mieszkania dochodzi druga umowa, czyli przeniesienie własności. Wtedy płaci się taksę, wpis własności (200 zł) i zwykle założenie księgi (100 zł). Dlatego u dewelopera akt trzeba podpisać dwa razy, a każdy ma swój rachunek.

Kto płaci i jak obniżyć rachunek

Zwyczajowo wszystkie koszty notarialne ponosi kupujący, choć strony mogą się umówić inaczej. Sprzedający zwykle nie dokłada się do aktu. Najprościej zapytać o cenę kilka kancelarii przed umówieniem terminu. Taksa to stawka maksymalna, więc rabat da się negocjować, zwłaszcza przy droższych mieszkaniach. Warto poprosić o wycenę razem z VAT, wnioskiem do księgi i wypisami, żeby wszystko porównać w jednej kwocie.

Największa oszczędność to jednak nie negocjacje, tylko sprawdzenie, czy przysługuje zwolnienie z PCC. Różnica to kilkanaście tysięcy złotych. Do tego dochodzi zapas gotówki: notariusz pobiera większość należności w dniu aktu, więc pieniądze na podatek i opłaty muszą być gotowe przed podpisaniem umowy.