Czy pustą puszkę po farbie w sprayu można wrzucić do zwykłego pojemnika? Tak, do żółtego, na metale i tworzywa sztuczne, ale tylko wtedy, gdy jest naprawdę pusta. Puszka z resztką farby albo niewypuszczonym gazem to odpad niebezpieczny i powinna trafić do PSZOK-u. Granica między jednym a drugim jest prostsza, niż się wydaje, a pomyłka kosztuje więcej niż kilka minut dodatkowej drogi.
Pusta czy nie – jak to sprawdzić
Producenci nie drukują na puszkach informacji „pusta od teraz”. Trzeba to ocenić samodzielnie, a robi się to na dwa sposoby.
Test na syk i grzechotkę
Po zakończeniu malowania należy przytrzymać dyszę i sprawdzić, co wychodzi. Jeśli leci farba albo mgiełka, puszka jest jeszcze pełna. Jeśli słychać wyłącznie syk gazu, a po chwili nic się już nie dzieje, to dobry znak.
Drugi krok to potrząśnięcie. Kulka mieszająca w środku stuka o ściankę, ale nie powinno być słychać chlupotu. Jeśli coś się przelewa, zostało w niej sporo płynu.
Warto też postawić puszkę dnem do góry i psiknąć na kawałek kartonu lub gazetę. Tak wychodzi resztka farby z rurki, która przy normalnym ustawieniu często zostaje na dnie. Ten trik pozwala wycisnąć dosłownie kilka dodatkowych sekund malowania.
Gdy pojawia się wyłącznie sam gaz, a ciśnienie spada, puszka może być uznana za opróżnioną. Można zostawić ją na kilka godzin w przewiewnym miejscu, na zewnątrz, z dala od ognia, i sprawdzić ponownie.
Co z zaschniętą farbą w środku
Zdarza się, że dysza zatkała się przy ostatnich psiknięciach, a w środku wciąż jest płyn i gaz. Puszka z zatkaną dyszą nie jest pusta, nawet jeśli nic z niej nie wychodzi.
Pomaga zdjęcie dyszy i przetarcie jej, a czasem wymiana na dyszę z innej puszki. Wiele sprayów ma kompatybilne nakładki, więc nie trzeba kupować niczego dodatkowo.
Jeśli nie da się jej udrożnić, puszka idzie do PSZOK-u jako opakowanie z pozostałościami. Przebijanie, żeby „wypuścić resztę”, jest złym pomysłem (więcej w sekcji o błędach).
Cienka zaschnięta warstwa na ściankach czy dyszy nie jest problemem. Liczy się to, czy w środku nie zostało coś płynnego lub pod ciśnieniem.
Gdzie trafia pusta puszka
Pusta puszka idzie do pojemnika na metale i tworzywa sztuczne (żółty). Plastikową nakładkę ochronną można wrzucić tam samo. Nie trzeba odrywać naklejek ani myć puszki, bo nie ma takiego wymogu.
Przed wyrzuceniem warto jeszcze raz sprawdzić:
- czy po wciśnięciu dyszy słychać tylko syk, a nic nie wylatuje,
- czy w środku nic się nie przelewa,
- czy puszka nie jest wgnieciona ani uszkodzona (taką lepiej oddać do PSZOK-u).
Przepisy dotyczące segregacji są w całym kraju zbliżone, ale szczegóły potrafią się różnić między gminami. Jeśli w harmonogramie lub regulaminie jest osobna wzmianka o aerozolach, należy się jej trzymać.
Puszki z resztką farby – PSZOK
Wszystko, co nie przeszło testu pustej puszki, jest odpadem niebezpiecznym. Zawiera łatwopalne rozpuszczalniki i gaz pędny (zwykle propan-butan), więc nie wolno wrzucać jej do żadnego pojemnika przy bloku czy domu.
Pojemniki ciśnieniowe są jedną z częstszych przyczyn pożarów w śmieciarkach i sortowniach. Podczas prasowania odpadów puszka z gazem może pęknąć, a iskra wystarczy, żeby się zapaliła.
Jak wygląda oddanie w PSZOK-u
Punkt Selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych działa w każdej gminie lub w kilku gminach wspólnie. Adres i godziny otwarcia są na stronie urzędu gminy lub miasta.
Mieszkańcy oddają tam zwykle odpady bez dodatkowych opłat, bo koszt jest wliczony w stawkę za odbiór śmieci. Może być potrzebne potwierdzenie, że ktoś mieszka w danej gminie, na przykład dowód osobisty lub deklaracja śmieciowa.
Puszki najlepiej przywieźć w kartonie lub skrzynce, żeby się nie obijały w bagażniku. Pracownik wskaże, do którego kontenera je wrzucić, bo opakowania po farbach często zbiera się osobno.
Niektóre punkty ustalają limity ilości, więc przy większym remoncie dobrze zadzwonić wcześniej. Odpady z działalności gospodarczej (warsztat, firma remontowa) w PSZOK-u zwykle nie są przyjmowane i wymagają umowy z uprawnionym odbiorcą.
Gdy PSZOK jest daleko
W części gmin działają mobilne punkty zbiórki, czyli podstawiany w określone dni kontener lub samochód. Terminy są w harmonogramie odbioru odpadów albo na stronie gminy.
Przy małej liczbie puszek najprościej poczekać na taki termin albo dołączyć je do innej wizyty, na przykład przy oddawaniu starych baterii czy elektroodpadów.
Do tego czasu puszki należy przechowywać w chłodnym, przewiewnym miejscu, z dala od grzejnika, kuchenki i światła słonecznego. Nie nadaje się do tego bagażnik samochodu ani balkon w pełnym słońcu.
Nie warto zbierać pełnych puszek latami „na zapas”. Im dłużej leżą, tym większe ryzyko korozji i wycieku, a oddanie ich zajmuje tyle samo czasu, niezależnie od tego, czy jest ich dwie, czy dziesięć.
Czego nie robić
- Nie przebijać puszki gwoździem ani wiertłem. Gaz i rozpuszczalnik mogą się zapalić od jednej iskry, a mgła farby osiada w płucach.
- Nie wrzucać do ognia ani do ogniska. Puszka eksploduje, a odłamki lecą z dużą siłą.
- Nie wrzucać do odpadów zmieszanych ani do bio, nawet jeśli w środku „prawie nic nie zostało”.
- Nie zgniatać pełnych lub częściowo pełnych puszek.
- Nie zostawiać w upale. Na etykiecie jest zwykle ostrzeżenie o temperaturze powyżej 50°C, a rozgrzane samochodowe wnętrze latem osiąga ją bez trudu.
Jak ograniczyć liczbę niedokończonych puszek
Najwięcej niedokończonych puszek zostaje po drobnych pracach: kilka psiknięć na rower, lakierowanie jednej klamki. Przy małych poprawkach lepiej kupić najmniejszą puszkę lub zamiennie użyć pędzelka z mniejszej puszki farby.
Przy większym projekcie warto wziąć dwie sztuki tego samego koloru zamiast jednej „na styk”. Zostaje wtedy jedna prawie pełna puszka, którą da się wykorzystać przy następnej okazji, zamiast kilku dopsikiwanych na końcu. Po malowaniu należy przeczyścić dyszę, odwracając puszkę i psikając aż do wyjścia samego gazu. Dzięki temu zawór się nie zatka i farba nadaje się do ponownego użycia.